Optionas Logo Optionas

دانشنامه اصطلاحات اختیار معامله

مرجع تخصصی مفاهیم و اصطلاحات بازار اختیار معامله ایران؛ از قیمت اعمال و سررسید تا یونانی‌های آپشن و استراتژی‌های معاملاتی

اختیار معامله (آپشن)

قراردادی که به دارنده آن حق (نه الزام) خرید یا فروش یک دارایی پایه را با قیمت مشخص (قیمت اعمال) تا تاریخ معینی (سررسید) می‌دهد.

اختیار خرید (کال آپشن)

قراردادی که به دارنده حق خرید دارایی پایه را با قیمت اعمال مشخص تا سررسید می‌دهد. خریدار این اختیار از رشد قیمت سود می‌برد.

اختیار فروش (پوت آپشن)

قراردادی که به دارنده حق فروش دارایی پایه را با قیمت اعمال مشخص تا سررسید می‌دهد. خریدار این اختیار از افت قیمت سود می‌برد.

قیمت اعمال (Strike Price)

قیمتی که در قرارداد اختیار معامله برای خرید یا فروش دارایی پایه تعیین شده و در طول عمر قرارداد ثابت می‌ماند.

تاریخ سررسید (Due Date)

آخرین روزی که دارنده اختیار معامله می‌تواند از حق خود برای خرید یا فروش دارایی پایه استفاده کند.

اندازه قرارداد (Contract Size)

تعداد سهامی که هر قرارداد اختیار معامله بر روی آن منعقد می‌شود؛ در بازار ایران معمولاً ۱۰۰۰ سهم است.

پرمیوم (Premium)

قیمتی که خریدار اختیار معامله برای به‌دست آوردن آن حق، به فروشنده پرداخت می‌کند؛ همان قیمت معامله‌شده قرارداد در تابلو.

دلتا (Delta)

یکی از یونانی‌های آپشن که میزان تغییر قیمت اختیار معامله به ازای هر واحد تغییر در قیمت دارایی پایه را نشان می‌دهد.

گاما (Gamma)

نرخ تغییر دلتا نسبت به تغییر قیمت دارایی پایه؛ نشان‌دهنده حساسیت دلتا به نوسانات قیمت است.

تتا (Theta)

میزان کاهش ارزش زمانی اختیار معامله به ازای گذشت هر روز، با فرض ثابت ماندن سایر عوامل.

وگا (Vega)

میزان حساسیت قیمت اختیار معامله نسبت به تغییر نوسان‌پذیری (Volatility) دارایی پایه.

نوسان ضمنی (Implied Volatility - IV)

نوسان‌پذیری‌ای که بازار برای دارایی پایه در قیمت فعلی اختیار معامله لحاظ کرده است؛ برخلاف نوسان تاریخی، رو به آینده است.

مدل بلک‌شولز (Black-Scholes)

مدل ریاضی استاندارد برای محاسبه ارزش نظری اختیار معامله بر اساس قیمت دارایی پایه، قیمت اعمال، زمان تا سررسید، نرخ بدون ریسک و نوسان‌پذیری.

در سود (In The Money - ITM)

وضعیتی که در آن اعمال فوری اختیار معامله برای دارنده سودآور است؛ مثلاً قیمت سهم بالاتر از قیمت اعمال در اختیار خرید.

در زیان (Out of The Money - OTM)

وضعیتی که در آن اعمال فوری اختیار معامله سودی برای دارنده ندارد؛ ارزش این اختیار صرفاً از ارزش زمانی تشکیل شده است.

سر به سر (At The Money - ATM)

وضعیتی که قیمت دارایی پایه تقریباً برابر با قیمت اعمال است.

موقعیت باز (Open Interest)

تعداد کل قراردادهای اختیار معامله‌ای که هنوز بسته یا اعمال نشده‌اند و در بازار باز باقی مانده‌اند.

کاوردکال (Covered Call)

استراتژی‌ای که در آن سهام‌دار اختیار خرید سهم خود را می‌فروشد تا از محل پرمیوم آن درآمد کسب کند.

بیمه سهام (Protective Put)

استراتژی‌ای که در آن سهام‌دار اختیار فروش سهم خود را می‌خرد تا در برابر افت شدید قیمت محافظت شود.

کال‌اسپرد صعودی (Bull Call Spread)

استراتژی ترکیبی خرید یک اختیار خرید با قیمت اعمال پایین‌تر و فروش یک اختیار خرید با قیمت اعمال بالاتر، برای کاهش هزینه و محدود کردن ریسک.

کال‌اسپرد نزولی (Bear Call Spread)

استراتژی ترکیبی فروش یک اختیار خرید با قیمت اعمال پایین‌تر و خرید یک اختیار خرید با قیمت اعمال بالاتر، برای کسب سود از رکود یا افت قیمت با ریسک محدود.

استرادل (Straddle)

خرید همزمان یک اختیار خرید و یک اختیار فروش با قیمت اعمال و سررسید یکسان؛ استراتژی‌ای برای سود بردن از نوسانات شدید در هر جهت.

وجه تضمین (Margin)

مبلغی که فروشنده اختیار معامله باید نزد کارگزاری یا بورس تودیع کند تا تعهد خود را در صورت اعمال قرارداد پوشش دهد.

دارایی پایه (Underlying Asset)

سهم یا دارایی‌ای که اختیار معامله بر مبنای آن منعقد شده و قیمت آپشن به قیمت آن وابسته است.

شکاف بلک‌شولز (Black-Scholes Gap)

اختلاف بین ارزش تئوریک محاسبه‌شده با مدل بلک‌شولز و قیمت واقعی معامله‌شده در بازار برای همان قرارداد.

برای مشاهده این مفاهیم به‌صورت زنده روی قراردادهای واقعی بازار، از دیده‌بان بازار استفاده کنید.

ورود به دیده‌بان بازار ←